Stanowisko Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny dotyczące bezpieczeństwa zdrowotnego dzieci oraz osób korzystających z fontann ulicznych

14 września 2017

(w aspekcie występowania potencjalnych zagrożeń mikrobiologicznych w wodzie pozostającej w obiegu takich obiektów)

  1. Fontanny i podobne urządzenia, instalowane poza budynkami (parki, ulice) mogą czasami stwarzać zagrożenie dla zdrowia osób przebywających w ich  sąsiedztwie lub korzystających z nich. Dzieje się tak jednak przede wszystkim w przypadku ich niewłaściwego zaprojektowania i utrzymywania, a także niezgodnego z przeznaczeniem korzystania z nich, w tym np. picia wody lub kąpieli czy wręcz pływania w otwartym zbiorniku fontanny.

  2. Zagrożenia dla zdrowia mogą wiązać się przede wszystkim z piciem wody z fontanny/zbiornika, ale także z kąpielą lub zabawą w wodzie i zakażeniem droga doustną poprzez przeniesienie mikroorganizmów chorobotwórczych z powłok ciał poprzez ręce lub trzymane w nich przedmioty w jamie ustnej. Ryzyko to jest mniejsze gdy woda w fontannie jest dezynfekowana, gdy nie podlega recyrkulacji oraz gdy odpływ wody ze zbiornika następuje w krótkim czasie, maksymalnie kilku godzin. W przypadku gdy zbiornik tego rodzaju wykorzystywany jest jako brodzik (co nie powinno mieć miejsca) do wody mogą przenikać bakterie i grzyby będące składnikami mikroflory powłok ciała w tym S. ureus i dermatofity.

  3. Woda w fontannach charakteryzuje się niską barwą i mętnością, w związku z czym mylnie i bezzasadnie uważana jest potocznie za wodę czystą, o jakości bezpiecznej dla zdrowia, podczas gdy w rzeczywistości nie jest ona intencjonalnie przeznaczona do spożycia ani do kąpieli. Wykorzystywanie fontann z otwartymi zbiornikami jako basenów czy brodzików nie powinno mieć miejsca, ponieważ woda w tego typu urządzeniach nie jest uzdatniania i dezynfekowania analogicznie jak w przypadku pływalni, a jakość jej nie podlega systematycznej kontroli.

  4. Na czystość mikrobiologiczną wody będącej w obiegu tych obiektów wpływają między innymi: jakość materiałów instalacyjnych, ich podatność na tworzenie biofilmu, obecność osadów, korozja, temperatura wody. Istotną rolę w zanieczyszczaniu wody w fontannach odgrywają również źródła zewnętrzne takie jak: zanieczyszczenia mikrobiologiczne pochodzące od zwierząt (ptaki, psy, koty itp.) oraz ludzie.

  5. Innego typu zagrożenia mogą wiązać się z fontannami, których element jest ogólnodostępny otwarty zbiornik wody, do którego powraca woda z wyrzucanego pod ciśnieniem strumienia. Pozostając w otwartym zbiorniku, może ona podlegać skażeniu fekalnemu mikroorganizmami obecnymi w odchodach zwierzęcych miedzy innymi: E. coli, enterokoki jak również w wodzie mogą być obecne wirusy (enterowirusy, norowirus) oraz pierwotniaki pasożytnicze (Giardia, Cryptosporidium). W przypadku fontanny z systemem recyrkulacji wody nie poddawanej jednocześnie uzdatnieniu ani dezynfekcji mogą one być obecne również w strumieniach wody z fontanny.

  6. Fontanny są źródłem aerozolu wodnego, który może nieść ze sobą zanieczyszczenia mikrobiologiczne. Istotnym zagrożeniem może być występowanie w aerozolu bakterii z rodzaju Legionella, która w przypadku inhalacji mogą prowadzić do zachorowań na legionelozę (przebiegającą jako zapalenie płuc lub gorączkę Pontiac). Zakażenie następuję drogą wziewną, zagrożenie stwarza więc samo przebywanie w pobliżu źródła aerozolu. Skażenie aerozolu wodnego jest wynikiem kolonizacji przez bakterie Legionella instalacji wodnej w fontanny, czemu sprzyja temperatura wody wynosząca 25-45 °C, nie stosowanie dezynfekcji wody, brak kontroli narastania biofilmu na wewnętrznej powierzchni instalacji. Czynnikiem sprzyjającym zakażeniu jest aerozol wodny o średnicy kropel 2,0μm- 5.0 μm, które łatwiej osiągają dystalne odcinki dolnych dróg oddechowych. Ryzyko zakażenia skutecznie minimalizuje okresowa kontrola stanu instalacji wodnej, połączona z usuwaniem ewentualnego biofilmu, utrzymywanie wody na poziomie poniżej 20°C, dezynfekcja wody (związki chloru, promieniowanie UV) właściwe zaprojektowanie fontanny powinno zapewnić także laminarny (nie turbulentny) wypływ wody.

Konkurs HIV-AIDS

Państwowa Inspekcja Sanitarna województwa wielkopolskiego jest pomysłodawcą i organizatorem konkursu na temat profilaktyki HIV/AIDS pod hasłem „Nie daj szansy AIDS”.
W roku szkolnym 2017/2018 odbędzie się 14 edycja konkursu skierowana do uczniów szkół Ponadgimnazjalnych. Zadanie konkursowe polegać będzie na wykonaniu przez uczniów filmu pod tytułem „Krótka historia o HIV”, który będzie propagował wiedzę o zakażeniach HIV i zakażeniach przenoszonych drogą płciową.
Konkurs jest jednym z wielu zadań realizowanych przez Państwową Inspekcję Sanitarną województwa wielkopolskiego, wynikających z Harmonogramu realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS na lata 2017 – 2021.
Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Kościanie przy współudziale Starostwa Powiatowego w związku z powyższym zaprasza do udziału w konkursie na etapie powiatowym.

 

Regulamin – pobierz.

Zgoda przedstawiciela ustawowego dziecka na udział w konkursie, które nie ukończyło 18 roku życiapobierz.

Konkurs „BĄDŹMY ZDROWI”

Konkurs plastyczny na plakat pod  hasłem

„BĄDŹMY ZDROWI”

Skierowany do uczniów klas II i III gimnazjum.

Regulamin konkursu – pobierz.

Zgoda przedstawiciela ustawowego dziecka na udział w konkursie, które nie ukończyło 18 roku życia – pobierz.

PROGRAM WHO ELIMINACJI ODRY/RÓŻYCZKI

Różyczka

Chorobę  wywołuje RNA-wirusa o nazwie Rubavirus, zaliczany do rodziny Togaviridae. Droga zakażenia- kropelkowa, okres wylęgania: 14-21 dni, zwykle 16-18 dni.
Okres zakaźności:  najczęściej kilka dni przed objawami do 7 dni od wystąpienia wysypki (maksymalnie 7 dni przed do 14 dni po wystąpieniu wysypki).

Najczęściej zakażenia mają miejsce w okresie później zimy i wczesnej wiosny. Przed erą szczepień różyczka występowała epidemicznie co 6-9 lat. Po wprowadzeniu szczepień różyczkę najczęściej obserwuje się u młodych, nieszczepionych dorosłych.

Objawy:

Objawy kliniczne różyczki są mało specyficzne, a 25-50% zakażeń przebiega bezobjawowo. Najczęstsze objawy to drobna, plamisto-grudkowa wysypka, powiększenie węzłów chłonnych oraz niewysoka gorączka przy dobrym stanie ogólnym dziecka. Wysypka pojawia się początkowo na twarzy, a następnie w ciągu mniej więcej jednej doby obejmuje całe ciało.  Średni czas utrzymywania się wysypki wynosi około 3 dni. Powiększenie węzłów chłonnych, najczęściej potylicznych oraz zausznych, może być uogólnione. Objaw ten może poprzedzać wystąpienie wysypki i utrzymuje się średnio 5-8 dni. Gorączka zwykle nie przekracza 38,5°C. Do rzadziej występujący objawów należą: zapalenie spojówek, zmiany plamiste lub wybroczynowe na podniebieniu, a u osób dorosłych ból oraz zapalenie stawów, najczęściej drobnych.

Diagnostyka:

Ze względu na niespecyficzne objawy kliniczne, brak objawów patognomonicznych, rozpoznanie różyczki powinno zostać potwierdzone badaniami laboratoryjnymi. Istnieje możliwość wykonania badań serologicznych oraz wykorzystania metod bezpośrednich.

Różyczka u osób zaszczepionych

Skuteczność jednej dawki szczepionki przeciw różyczce szacuje się na ok. 90%. Podanie drugiej dawki zmniejsza odsetek osób, które nie odpowiedziały na pierwsze szczepienie.
Należy jednak pamiętać, że różyczka może również wystąpić u niewielkiego odsetka osób zaszczepionych. Może wówczas przebiegać  bezobjawowo lub skąpoobjawowo.

Opracowali: dr med. Joanna Stryczyńska-Kazubska i prof. dr hab. Jacek Wysocki

na podstawie: Red Book. Report of the Committee on Infectious Diseases, 30th Edition, 2015

Program WHO eliminacja odry/różyczki – pobierz.